HET NATIONAAL ARCHIEF MAG NIET STOPPEN MET PUBLIEKE TAKEN!
Den Haag, 14 september 2026
Aan de directie van het Nationaal Archief
In NRC van 1 september jl. hebben wij kunnen lezen dat de directie van het Nationaal Archief voornemens is om de publiekstaken af te stoten. Dit besluit leidt terecht tot grote onrust. Bijna de helft van de ruim driehonderd medewerkers heeft minister Letschert al gewaarschuwd voor de gevolgen. Daarnaast stopt het Nationaal Archief ook met het aannemen van nieuwe particuliere archieven, zoals die van het Rode Kruis, de KNVB, het COC en Stichting 1940-1945. Zonder dit soort bronnen wordt het moeilijker om overheidshandelen en maatschappelijke ontwikkelingen in hun bredere verband te begrijpen.
Verschillende organisaties en personen die regelmatig samenwerken met en gebruik maken van het Nationaal Archief willen hierbij aangeven dat ook zij diep geraakt zijn door dit voorgenomen besluit.
Het Nationaal Archief heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot een laagdrempelig en zeer toegankelijk instituut voor burgers, onderzoekers en groepen die op zoek zijn naar informatie uit zijn archieven. Dit Archief is voor velen een bekende plek als het gaat om stamboomonderzoek, informatie voor scripties, of ander historisch onderzoek. In een rustige omgeving kunnen mensen zelfstandig aan de slag, maar indien nodig is er altijd een behulpzame medewerker die de weg wijst in de archieven. Velen hebben ook deelgenomen aan de educatieve programma’s en boekpresentaties. Daarnaast publiceerde het Nationaal Archief onderzoek en organiseerde het prachtige tentoonstellingen zoals “Kòrsou – Curaçao”, “Opstand & Vrijheid”, onder andere over de Staking Marron-vrachtvaarders 1921 en “Zorg voor het verzet”.
Wij kunnen ons er daarom niet in vinden dat er een streep getrokken wordt door deze publieke activiteiten vanwege digitalisering, beperkte financiële ruimte en de nieuwe Archiefwet die in 2027 ingaat. Het Nationaal Archief is onlosmakelijk verbonden met ons erfgoed en dat mag niet verloren gaan.
De directie stelt weliswaar dat tentoonstellingen en educatie belangrijk blijven en wil deze via externe partners laten organiseren. Wij zijn ervan overtuigd dat zulke samenwerkingen de kennis, het netwerk en de laagdrempeligheid die het Nationaal Archief zelf jarenlang heeft opgebouwd, niet zomaar kunnen vervangen.
Daarom roepen wij de directie van het Nationaal Archief op om te stoppen met deze toekomstplannen. Leg uw oor te luister bij de bezorgde medewerkers, de partnerorganisaties uit de verschillende gemeenschappen en de vele gebruikers die bereid zijn om met u mee te denken over de toekomst. Digitalisering, financiële druk en nieuwe wetgeving zijn oplosbare uitdagingen.
Stoppen met publieke taken daarentegen is een aanslag op ons collectieve geheugen en mag nooit een optie zijn.
Wij roepen iedereen die deze oproep steunt op om hem te ondertekenen en te delen, zodat de Directie van het Nationaal Archief & het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zien hoe breed het sentiment leeft in de samenleving.
Afzender
Comité 30 juni – 1 juli Den Haag
info@30juni1juli-denhaag.nl
Mede-ondertekend door:
Academy of Potential
Aflegvereniging Trouw
Caribbean United
Comité 30 juni – 1 juli Amsterdam
Comité 30 juni – 1 juli Arnhem
Comité 30 juni – 1 juli Fryslân
Comité 30 juni – 1 juli Gouda
Comité 30 juni – 1 juli Groningen
Comité 30 juni – 1 juli Leiden
Comité 30 juni – 1 juli Roermond
Comité 30 juni – 1 juli Tilburg
Comité 30 juni – 1 juli Zaanstreek
Comité 30 juni – 1 juli Zeeland
Dutch Caribbean Bookclub
EduCulture
Federatie Landelijke Comités 30 Juni – 1 Juli
Het Zwarte Schaap
Hogeschool Inholland Den Haag
Marisa Monsanto
Simia Literario
Stichting Dutch Caribbean Historical Events
Stichting Mozaïek
Stichting Onluck
Stichting Rancho
Stichting Yaya Dande
Surinaamse Vereniging De Molenwijk
The Snackqueen
Vany Hooi
Verborgen Verhalen
Vrouwenvereniging Bromelia
Woongemeenschap Stanfaste
